Cấu tạo đàn Guitar: Từ A-Z & Cách chọn đàn cho người mới

Bạn đang băn khoăn về cấu tạo đàn guitar hay chưa biết chọn loại đàn guitar nào cho hành trình âm nhạc của mình? Bài viết này Trung Nguyên Piano sẽ giúp bạn khám phá từng bộ phận quan trọng, từ đầu đàn, cần đàn đến thùng đàn, hiểu rõ vai trò của chúng trong việc tạo nên âm thanh cuốn hút. Với kinh nghiệm chuyên sâu, chúng tôi sẽ cung cấp những kiến thức và lời khuyên thực tế để bạn tự tin lựa chọn một cây đàn chất lượng, phù hợp nhất.

Tổng quan về cấu tạo đàn Guitar

Một cây đàn guitar, dù là Guitar Classic, Guitar Acoustic hay Guitar điện, đều được tạo thành từ ba bộ phận chính: Đầu đàn, Cần đàn và Thùng đàn (hoặc Thân đàn). Đầu đàn có nhiệm vụ giữ và lên dây, cần đàn là nơi ngón tay của bạn tạo ra các nốt nhạc, và thùng đàn là trái tim khuếch đại âm thanh. Hiểu rõ chức năng của từng bộ phận sẽ giúp bạn không chỉ chơi đàn tốt hơn mà còn lựa chọn được nhạc cụ phù hợp nhất.

Đầu đàn Guitar và những thành phần quan trọng

Đầu đàn là nơi chịu trách nhiệm giữ cho dây đàn luôn căng và đúng cao độ. Cấu tạo đàn Guitar, đặc biệt là đầu đàn, tuy đơn giản nhưng lại có vai trò quyết định đến sự ổn định của cây đàn.

Khóa đàn 

Đây là bộ phận bạn sẽ tương tác nhiều nhất khi lên dây. Chức năng chính của khóa đàn là điều chỉnh độ căng của dây, từ đó thay đổi cao độ của nốt nhạc. Một bộ khóa đàn tốt sẽ giữ dây rất ổn định, giúp bạn không phải lên dây lại thường xuyên.

• Khóa hở: Thường thấy trên đàn Classic, có các bánh răng lộ ra ngoài.
• Khóa đúc: Phổ biến trên đàn Acoustic và Electric, được bọc kín trong hộp kim loại, bền và giữ dây tốt hơn.

Từ kinh nghiệm thực tế, chúng tôi nhận thấy một bộ khóa đàn kém chất lượng sẽ gây nhiều phiền toái cho người mới học vì đàn rất nhanh sai dây, tạo cảm giác khó chịu khi tập luyện.

Xem thêm: Guitar Classic và Acoustic khác nhau thế nào?

Lược đàn (Nut)

Lược đàn là một miếng nhỏ bằng xương, nhựa hoặc kim loại, nằm giữa đầu đàn và cần đàn. Nó có các rãnh nhỏ để cố định khoảng cách và độ cao của 6 dây đàn. Chất liệu và độ chính xác khi gia công lược đàn ảnh hưởng trực tiếp đến âm thanh và action guitar (độ cao của dây so với phím đàn), quyết định cảm giác bấm phím có dễ chịu hay không.

Cần đàn Guitar: Nơi điều khiển giai điệu

Cần đàn là một trong các bộ phận đàn Guitar, có nhiệm vụ kết nối giữa đầu đàn guitar và thùng đàn, là nơi bạn đặt các ngón tay để tạo nên giai điệu. Cảm giác cầm nắm và lướt trên cần đàn là yếu tố rất quan trọng đối với trải nghiệm chơi nhạc.

Phím đàn (Frets)

Các thanh kim loại nhỏ được gắn vuông góc trên mặt cần đàn được gọi là phím đàn. Chúng chia cần đàn thành nhiều ngăn, mỗi ngăn tương ứng với một nốt nhạc khác nhau. Khi bạn bấm dây vào một ngăn phím, bạn đang rút ngắn độ dài của dây, từ đó tạo ra nốt nhạc có cao độ cao hơn.

Khi chọn đàn, bạn nên lướt tay dọc theo cạnh cần đàn. Nếu các đầu phím được mài dũa cẩn thận, không gây cấn tay, đó là dấu hiệu của một cây đàn được hoàn thiện tốt.

Thanh ty chỉnh cần (Truss Rod)

Bên trong hầu hết các cần đàn guitar acoustic và guitar điện đều có một thanh kim loại gọi là truss rod. Nhiệm vụ của nó là giữ cho cần đàn luôn thẳng, chống lại lực kéo rất lớn của dây đàn. Nó cũng cho phép kỹ thuật viên điều chỉnh độ cong của cần để tối ưu hóa cảm giác chơi. Việc điều chỉnh này đòi hỏi kiến thức và dụng cụ chuyên dụng, người mới chơi không nên tự ý thực hiện.

Xem thêm: Dấu hiệu cần đàn Guitar bị cong: Cách chỉnh Truss Rod & lưu ý

Các chấm định vị (Fret Markers)

Những chấm tròn nhỏ trên mặt phím (thường ở các ngăn 3, 5, 7, 9, 12) giúp người chơi nhanh chóng xác định vị trí các nốt nhạc mà không cần đếm từng phím. Đây là một trợ thủ đắc lực, đặc biệt là cho người mới bắt đầu.

Thùng đàn Guitar: Trái tim của âm thanh

Đối với đàn guitar acoustic và classic, thùng đàn là bộ phận quan trọng nhất, quyết định đến 90% âm lượng và màu sắc âm thanh của cây đàn.

Mặt đàn (Soundboard/Top)

Đây là mặt gỗ phía trước của thùng đàn. Khi bạn gảy dây, rung động từ ngựa đàn sẽ truyền vào mặt đàn, làm nó rung lên và tạo ra âm thanh. Chất liệu làm mặt đàn có ảnh hưởng lớn nhất đến chất âm.

• Gỗ ép (Laminate): Gồm nhiều lớp gỗ mỏng ép lại, bền và ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết nhưng âm thanh kém vang và ít chi tiết.
• Gỗ thịt (Solid Top): Làm từ một miếng gỗ nguyên tấm, cho âm thanh vang, ấm và có chiều sâu hơn. Gỗ Solid Top sẽ “vỡ tiếng” theo thời gian, nghĩa là càng chơi lâu âm thanh càng hay.

Các loại gỗ phổ biến làm mặt đàn bao gồm gỗ Thông (Spruce) cho âm sáng, mạnh mẽ và gỗ Tuyết tùng (Cedar) cho âm ấm áp, dịu dàng.

Lỗ thoát âm (Soundhole)

Lỗ tròn ở giữa mặt đàn không chỉ để âm thanh thoát ra ngoài. Nó hoạt động như một bộ cộng hưởng, giúp khuếch đại và định hình âm sắc, đặc biệt là các tần số trầm, tạo nên sự đầy đặn cho tiếng đàn.

Ngựa đàn (Bridge) và Xương đàn (Saddle)

Ngựa đàn là miếng gỗ được gắn trên mặt đàn, có nhiệm vụ giữ chặt một đầu của dây đàn và truyền rung động vào mặt đàn. Xương đàn (Saddle) là thanh nhựa hoặc xương màu trắng nằm trên ngựa đàn, trực tiếp tiếp xúc với dây và quyết định độ cao của dây (action). Ngựa đàn bị hở keo hoặc xương đàn quá cao là những lỗi thường gặp ở các cây đàn giá rẻ.

Lưng và hông đàn (Back & Sides)

Lưng và hông đàn đóng vai trò như một chiếc hộp cộng hưởng, định hình và phản xạ sóng âm bên trong thùng đàn, góp phần tạo nên màu sắc riêng cho âm thanh. Gỗ Gụ (Mahogany) thường cho âm ấm và dày, trong khi gỗ Hồng đào (Rosewood) lại cho âm bass sâu và các dải âm cao long lanh.

So sánh cấu tạo đàn Guitar Classic, Acoustic và Electric

Hiểu được sự khác biệt cơ bản về cấu tạo sẽ giúp bạn chọn đúng loại đàn phù hợp với thể loại nhạc và phong cách chơi của mình.

Điểm khác biệt cơ bản giữa Guitar Classic và Acoustic

Dù cùng là guitar thùng, hai loại đàn này có những khác biệt quan trọng:

• Dây đàn: Classic dùng dây Nylon (mềm, âm trầm ấm), trong khi Acoustic dùng dây kim loại (cứng hơn, âm vang sáng).
• Cần đàn: Cần đàn Classic thường to và phẳng hơn, phù hợp cho kỹ thuật bấm ngón của nhạc cổ điển. Cần đàn Acoustic nhỏ hơn, giúp việc bấm hợp âm và chuyển gam dễ dàng hơn, lý tưởng cho đệm hát.
• Âm thanh: Guitar Classic tạo ra âm thanh mềm mại, ấm áp, phù hợp với nhạc cổ điển, flamenco, fingerstyle nhẹ nhàng. Guitar Acoustic có âm thanh to, vang và sáng, là lựa chọn hàng đầu cho đệm hát, nhạc pop, country.

Chúng tôi thường khuyên phụ huynh nên bắt đầu với đàn classic cho trẻ nhỏ vì dây nylon mềm và dễ bấm hơn, giúp các em không bị đau tay trong giai đoạn đầu.

Cấu tạo đặc trưng của đàn Guitar Điện

Đàn Guitar điện không dùng thùng đàn rỗng để khuếch đại âm thanh. Thay vào đó, nó sử dụng các bộ phận điện tử.

• Thân đàn đặc (Solid Body): Hầu hết guitar điện có thân đàn làm từ gỗ đặc.
• Pickup: Đây là bộ phận quan trọng nhất, hoạt động như một chiếc micro từ tính. Nó “bắt” rung động của dây đàn kim loại và chuyển thành tín hiệu điện. Có hai loại pickup chính: Single-coil (cho âm thanh sáng, trong trẻo) và Humbucker (cho âm dày, ấm và mạnh mẽ hơn).
• Hệ thống điều khiển: Các núm vặn trên thân đàn cho phép người chơi điều chỉnh âm lượng (volume) và âm sắc (tone).
• Amplifier (Ampli): Tín hiệu điện từ pickup phải được khuếch đại bởi ampli để phát ra loa thành âm thanh bạn nghe được.

Vai trò của các bộ phận trong việc tạo nên âm thanh và trải nghiệm chơi

Một cây đàn guitar hay không chỉ đến từ một loại gỗ quý, mà là sự kết hợp hài hòa giữa vật liệu tốt, thiết kế thông minh và tay nghề chế tác chính xác. Rung động từ dây đàn được truyền qua xương đàn và ngựa đàn, làm rung mặt đàn. Thùng đàn sẽ cộng hưởng và định hình những rung động đó để tạo ra âm thanh cuối cùng. Trong khi đó, hình dáng cần đàn và độ cao của action sẽ quyết định trực tiếp đến cảm giác chơi của bạn có thoải mái và dễ dàng hay không.

Những lưu ý khi tìm hiểu hoặc chọn mua đàn Guitar

Khi mới bắt đầu, việc chọn đàn có thể khá bối rối. Dưới đây là một vài gạch đầu dòng giúp bạn kiểm tra một cây đàn:

• Kiểm tra ngoại hình: Đàn không có vết nứt, vỡ. Cần đàn phải thẳng. Ngựa đàn không bị hở keo.
• Thử cảm giác chơi: Cần đàn có vừa tay không? Action có quá cao khiến bạn bị đau tay khi bấm không?
• Lắng nghe âm thanh: Âm thanh có trong trẻo, vang và cân bằng không? Hãy thử cả khi gảy từng nốt và khi quạt hợp âm.
• Xác định mục đích: Bạn muốn chơi đệm hát hay nhạc cổ điển? Điều này sẽ quyết định bạn nên chọn Acoustic hay Classic.

Hãy ưu tiên cảm giác chơi và âm thanh bạn thực sự nghe được hơn là thông số trên giấy. Nếu bạn cần thêm lời khuyên, đừng ngần ngại hỏi ý kiến từ những người có kinh nghiệm hoặc các chuyên viên tại cửa hàng nhạc cụ.

Giải đáp thắc mắc thường gặp về cấu tạo đàn guitar và cách chọn đàn Guitar

• Cấu tạo đàn guitar có ảnh hưởng thế nào đến người mới học?

Rất nhiều. Loại dây (nylon hay kim loại) ảnh hưởng đến cảm giác đau tay. Chiều rộng cần đàn quyết định việc bấm hợp âm có dễ dàng không. Action (độ cao của dây) quá cao sẽ khiến người mới rất khó bấm và dễ nản chí.

• Nên chọn đàn guitar Classic hay Acoustic cho người mới bắt đầu?

Không có câu trả lời tuyệt đối. Nếu bạn yêu thích âm nhạc cổ điển, fingerstyle nhẹ nhàng hoặc đơn giản là muốn dây đàn mềm hơn, hãy chọn Classic. Nếu bạn muốn đệm hát các bài hát nhạc trẻ, pop, rock với âm thanh vang sáng, Acoustic là lựa chọn phù hợp.

• Làm sao để biết chất liệu gỗ của thùng đàn có tốt không?

Cách đơn giản nhất là nhìn vào vân gỗ ở mép lỗ thoát âm. Nếu vân gỗ chạy liên tục từ mặt trên xuống độ dày của mặt gỗ, đó là Solid Top (gỗ thịt), thường cho âm thanh tốt hơn. Tuy nhiên, cách chắc chắn nhất vẫn là lắng nghe và so sánh âm thanh trực tiếp.

• Thanh ty chỉnh cần đàn (Truss Rod) có thể tự điều chỉnh không?

Không nên. Đây là một thao tác kỹ thuật cần kinh nghiệm và dụng cụ chuyên dụng. Việc điều chỉnh sai có thể gây hỏng cần đàn vĩnh viễn. Hãy mang đàn đến các cửa hàng hoặc kỹ thuật viên có chuyên môn để được hỗ trợ.

Xem thêm:

• Top 3 Ampli Guitar Mini: Đánh giá Boss, Blackstar, Marshall
• Pedal Noise Gate/Suppressor: Hướng dẫn A-Z loại bỏ tiếng ồn Guitar
• Guitar điện là gì? Cấu tạo, hoạt động và phân loại chi tiết A-Z

Hiểu rõ cấu tạo đàn guitar là bước đầu tiên và quan trọng nhất trên hành trình chinh phục loại nhạc cụ thú vị này. Nó không chỉ giúp bạn chọn được một người bạn đồng hành ưng ý mà còn hỗ trợ bạn trong việc học tập, chơi đàn và bảo quản cây đàn của mình tốt hơn. Việc liên hệ 0326.630.975 hoặc đến ngay Trung Nguyên Piano uy tín, nơi có các chuyên viên am hiểu sẵn sàng tư vấn, là bước khởi đầu thông minh và bền vững cho đam mê của bạn.